ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları erteleyeceğini duyurmasından sadece birkaç dakika önce yatırımcılar, petrol sözleşmeleri üzerine yüz milyonlarca dolarlık bahisler yaptı. BBC’nin incelemelerine göre, bu önemli açıklamanın sosyal medya üzerinden yapılmasından yaklaşık on beş dakika önce, piyasalarda ani bir işlem hacmi artışı gözlemlendi. Trump’ın açıklamasından sonra petrol fiyatları hızla düşerek %14’lük bir gerileme yaşadı ve bu durum, önceden bu yönde bahis yapan yatırımcıların kâr etmesini sağladı.
Bazı piyasa analistleri, bu olağandışı hareketliliğin, yatırımcıların açıklamadan önce bilgi sahibi olabileceği ihtimalini gündeme getirdi. BBC, bu konu hakkında Beyaz Saray ile iletişime geçti. Bir sözcü, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Hiçbir yönetim yetkilisinin içeriden bilgiyle yasa dışı kâr elde etmesine göz yummayız” ifadelerini kullandı.
Ortadoğu’daki savaş, küresel finans piyasalarını etkisi altına aldı. Petrol ve gaz maliyetlerinin artması nedeniyle borsa fiyatları düşerken, savaşın sona erebileceğine dair gelen işaretler, zaman zaman petrol fiyatlarının sert düşüşler yaşamasına neden oldu. Cumartesi günü, Trump, Hürmüz Boğazı’nın 48 saat içinde yeniden açılmaması durumunda İran’ın enerji altyapısını “yok etmekle” tehdit etmişti. Pazar günü piyasalar kapalıydı fakat 23 Mart Pazartesi sabahı yeniden açıldığında Asya’da büyük düşüşler yaşandı ve petrol fiyatları artış göstermeye başladı.
Ancak Pazartesi günü, ABD piyasaları açılmadan önce, Doğu Saati ile 07:04’te Trump, sosyal medya üzerinden Washington’un Tahran ile “TAM VE KAPSAMLI ÇÖZÜMÜ” için “ÇOK İYİ VE VERİMLİ GÖRÜŞMELER” yaptığını açıkladı. Bu paylaşımın hemen ardından borsalar yükselmeye başladı ve petrol fiyatları varil başına 84 doların altına düştü.
Finans piyasalarının hareketliliği, yatırımcıların Trump’ın açıklamasından önce neler yaptığını inceleme gerekliliğini ortaya koydu. Yatırımcılar, yerel saatle 06:49’da New York Emtia Borsası’nda (Nymex) WTI ham petrolü üzerine 734 sözleşme satın aldı. Bir dakika sonra bu sayı 2.168’e çıkarak yaklaşık 170 milyon dolarlık bir işlem hacmi oluşturdu. Brent petrolü sözleşmelerinde de benzer bir durum yaşandı; yerel saatle 06:48 ile 06:50 arasında işlem hacmi 20’den 1.650’nin üzerine çıktı, bu da yaklaşık 150 milyon dolarlık bir sözleşme anlamına geliyor.
Önceki haftalara ait veriler, bu saatte normalde çok daha az işlem yapıldığını gösteriyor. Benzer hareketlilik, Pazartesi günü S&P 500, Euro Stoxx 50 ve diğer piyasalarda da görüldü. Bu durum, yatırımcıların Trump’ın açıklamasından dakikalar önce ABD ve Avrupa’nın en büyük şirketlerinin değer kazanacağı yönünde bahisler yaptığını gösteriyor.
XAnalysts baş petrol analisti Mukesh Sahdev, “Bu kesinlikle anormal bir durum. O saatte ABD ile İran arasında ciddi bir görüşme yapıldığına dair hiçbir işaret yoktu. Dolayısıyla petrol fiyatının düşeceğine dair bu kadar büyük miktarda yatırım yapılması soru işaretleri doğuruyor” dedi. Bahislerin zamanlaması, bu işlemlerin başkanın açıklamasından önce bilgi sahibi olunarak yapılıp yapılmadığı sorusunu gündeme getirdi.
Killik & Co servet yönetimi şirketinin ortağı Rachel Winter, “Başkan Trump sosyal medyada paylaşım yapmadan hemen önce, oldukça fazla kişi petrol fiyatının düşmesinden kâr sağlamayı hedefleyen sözleşmeler aldı. Bu nedenle içeriden bilgi ticareti ihtimali gündeme geliyor. Durumun doğru olup olmadığını bilmiyoruz ama umarız bir soruşturma açılır” şeklinde yorumda bulundu.
Trump’ın açıklamasından sonra İran hükümeti, herhangi bir görüşmenin yapıldığını reddetti ve bu iddiaları “yalan haber” olarak nitelendirdi. Bu açıklamaların ardından petrol fiyatları üzerindeki etkiler dikkatle izleniyor.
