ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde yaptığı açıklamada Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını alma olasılığının olmadığını net bir şekilde ortaya koydu. Rubio, Türkiye Büyükelçisi Thomas Barrack’ın “F-35 meselesi çözüme yakın” şeklindeki yorumlarının doğru olmadığını vurguladı. Bakan, Washington ile Ankara arasındaki F-35 krizinin çözümünün yasal düzenlemelere bağlı olduğunu belirtti.
Rubio, “Ankara ile görüşmeler gerçekleştiriliyor olsa bile, yasal gereklilikler yerine getirilmediği sürece kapılar kapalı kalacak” ifadesini kullandı. Türkiye’nin S-400 hava savunma sisteminin hala ülkede bulunmasının bu konuda belirleyici bir faktör olduğunu da ekledi.
Rubio’nun bu açıklamaları, Demokrat Milletvekili Dina Titus’un Barrack’ın sözlerine yönelik eleştirisinin ardından geldi. Titus, Türkiye’nin F-35 almasının mevcut yasal çerçevelere ve Amerika’nın köklü politikalarına tamamen aykırı olduğunu ifade etti. Titus, “Tom Barrack Türkiye’nin F-35 programına katılması gerektiğini savundu. Bu ifadeler, yasalara ve mevcut politikalara aykırıdır. Türkiye F-35’leri alabilir mi, alamaz mı? Görünüşe göre kötü olanlara yardım etmeyi tercih ediyoruz” dedi.
Bakan Rubio ise Türkiye’nin daha önce F-35 programında yer aldığını hatırlatarak, “Türkiye’nin bu uçakları alamamasının temel nedeni, Rusya’dan S-400 sistemini satın almasıdır. Şu anda başka bir seçeneğimiz yok çünkü bu durum, hem NDAA hükümleri hem de ilgili yasalar tarafından tamamen yasal bir çerçeveye yerleştirilmiştir” şeklinde konuştu.
Türkiye, 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini teslim aldıktan sonra F-35 programından çıkarılmıştı. Washington, bu sistemin F-35’lere ait hassas bilgilerin Rus istihbaratına sızdırabileceği endişesini taşımaktadır. ABD, daha sonra Türkiye’ye CAATSA kapsamında yaptırımlar uygulamakta ve Ankara, bu nedenle ceza alan ilk NATO müttefiki olmuştur. Ayrıca, Türkiye’nin F-35 programına yaptığı yatırımların geri ödenmemesi de dikkat çekici bir durumdur.
Büyükelçi Tom Barrack, S-400 krizinin aşılması durumunda Türkiye’nin F-35 programına geri dönüşünün mümkün olabileceğini belirtmişti. Ancak, Kongre’de Türkiye’ye F-35 verilmesine karşı ciddi bir muhalefet bulunmaktadır. Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılması, stratejik bir zafer olsa da Washington yönetimi öncelikle Rus S-400 sisteminden vazgeçilmesini şart koşuyor.
