Avrupa Birliği (AB) ve Avustralya, serbest ticaret ve savunma alanında önemli bir adım atarak yeni ortaklıklarını duyurdu. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Canberra’da gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından, iki tarafın bir güvenlik ve savunma ortaklığını kabul ettiğini ve iddialı bir serbest ticaret anlaşması için müzakerelerin tamamlandığını açıkladı.
Açıklamada, Avustralya’nın AB’nin Horizon Europe araştırma ve inovasyon programına katılımı için resmi müzakerelerin de başlatılacağı belirtildi. Bu gelişmelerin, jeopolitik belirsizliklerin arttığı bir dönemde, AB ve Avustralya’nın ilişkilerini daha da güçlendireceği vurgulandı.
Yeni güvenlik ve savunma ortaklığı çerçevesinde, tarafların siber güvenlik, deniz güvenliği, hibrit tehditlerle mücadele ve yapay zeka gibi alanlarda işbirliğini artıracağı ifade edildi. Bunun yanı sıra, serbest ticaret anlaşması ile AB’nin, dünyadaki en hızlı büyüyen gelişmiş ekonomilerden biri olan Avustralya pazarına erişiminin genişleyeceği kaydedildi. Anlaşmanın, AB’nin Avustralya’ya ihracatının önümüzdeki 10 yıl içinde yüzde 33 artarak yıllık 17,7 milyar avroya ulaşmasını sağlayacağı öngörülüyor.
Ayrıca, anlaşma ile AB’den Avustralya’ya yapılan mal ihracatındaki gümrük vergilerinin yüzde 99’unun kaldırılacağı ve AB şirketlerinin Avustralya’da hizmet sektörüne ve kamu ihalelerine daha fazla erişim elde edeceği belirtildi. Anlaşmanın, AB’nin kritik hammaddelerdeki tedarik zincirlerini güçlendireceği ve peynir, et ürünleri, şarap, meyve, sebze, çikolata gibi ünlü AB ihracat ürünlerinin gümrük vergilerinin sıfırlanacağı ifade edildi.
AB tarım üreticilerinin çıkarlarının da göz önünde bulundurulduğu ve bazı hassas tarım sektörlerinde, Avustralya’dan yapılacak ithalatın sınırlı miktarlarda düşük veya sıfır tarifeyle izin verileceği aktarıldı. Geçen yıl, AB şirketleri Avustralya’ya 37 milyar avro değerinde mal ve yaklaşık 31 milyar avro değerinde hizmet ihracatı gerçekleştirdi. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Avustralya’nın yanı sıra AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’nun onayının gerekli olduğu belirtildi.
AB ile Avustralya arasında serbest ticaret müzakereleri, 2018 yılında başlamış olup, son müzakere turu 2023 yılında gerçekleştirilmişti. Ancak, et ithalat kotaları ve tarım sektörüne yönelik koruma önlemleri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle müzakereler sonuçlanmamıştı. Yeni anlaşma ile Avustralya, Avrupa’ya daha fazla et ihraç etmeyi, AB ise özellikle otomobiller gibi sanayi ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini düşürmeyi ve Çin’e olan bağımlılığını azaltmak için Avustralya’nın kritik minerallerine erişimini artırmayı hedefliyor.
