Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’nden Ekip, Yeni Yumurta Oluşturma Tekniğini Geliştirdi
Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’nde görevli klinik biyolog Nuria Marti-Gutierrez liderliğindeki araştırmacılar, fazla kromozomları gidermek amacıyla laboratuvar ortamında insan yumurtaları oluşturmayı başardılar. Bu geliştirilen yeni teknik sayesinde, spermle döllenerek zigot haline gelen yumurtalar meydana geldi.
“Mitomeyoz” Yöntemi
Araştırmacılar, bu benzersiz yönteme “mitomeyoz” adını verdiler. Normalde, insan hücrelerinde 46 kromozom bulunurken, sağlıklı bir yumurta hücresinin sadece 23 kromozoma sahip olması gerekmektedir. Yeni teknikte, deri hücresinin çekirdeği, boşaltılmış bir yumurta hücresine nakledilir ve hücre kendi kromozomlarının yarısını dışarı atmaktadır, böylece normal bir yumurta hücresine benzeyen bir yapı elde edilir.
Laboratuvarda oluşturulan bu yumurtalar daha sonra döllenerek embriyo gelişimini başlatmıştır. Toplamda 82 yumurta üretildi ve bunların yaklaşık %9’u blastosist aşamasına kadar ilerledi. Bu oran düşük olsa da, bu yöntemin potansiyelini kanıtlayan önemli bir adım olarak kabul edilmektedir.
Geleceğe Doğru Zorluklar ve Çözüm Arayışları
Çalışmada henüz başlangıç aşamasında olunduğu belirtilmektedir. Mitomeyoz sırasında kromozomların rastgele atılmasından kaynaklanan embriyo anormallikleri gözlemlenmiştir. Bu durum, sağlıklı bir bebek geliştirmeyi şu anda mümkün kılmamaktadır. Ekip, kromozomların doğru şekilde eşleşmesini sağlamak için yeni çözümler üzerinde çalışmaktadır.
Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı Paula Amato, “Bu teknikle, deri hücresini kök hücre kültürüne gerek kalmadan yeniden programlayabiliyoruz. Bu hem zaman kazandırıyor hem de genetik hataları azaltma potansiyeline sahip” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Uzmanlar, bu yöntemin klinik uygulamaya geçebilmesi için en az 10-15 yıl daha araştırma gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bilim dünyası, bu teknolojinin ileride kısırlık tedavisinde devrim yaratabileceğine inanmaktadır.
Uzman Yorumu
Southampton Üniversitesi’nden doğurganlık uzmanı Ying Cheong, çalışmada yer almasa da elde edilen sonuçları “tarihi” olarak nitelendirdi: “Bilim insanları ilk kez, sıradan vücut hücrelerinden alınan DNA’yı bir yumurtaya naklederek, doğal süreçleri taklit ederek kromozom sayısını yarıya düşürebildi. Henüz erken aşamada olmasına rağmen, gelecekte kısırlık ve düşüklerin tedavisinde köklü değişiklikler yaratabilir.”
