Spor dünyasında antrenman öncesi beslenme ve performans artırıcı takviyeler üzerine her gün yeni bir çalışma yayımlanırken, laboratuvardan gelen son veriler oldukça sıra dışı bir yönteme işaret ediyor. Malezya’da görev yapan spor bilimcileri, koku duyusunun beyindeki iştah ve duygu merkezleri üzerindeki güçlü etkisini kullanarak sporcuların fiziksel kapasitelerini artırmayı başardı. Araştırma sonuçları, spor öncesinde sadece bitter çikolata koklamanın, kasların yorulma eşiğini yukarı çekerek egzersiz performansını doğrudan desteklediğini gösteriyor.
AÇ KARNINA YAPILAN ANTRENMANLARDA DAYANIKLILIĞI ARTIRIYOR
Araştırma ekibi, koku, iştah ve egzersiz kapasitesi arasındaki biyolojik ilişkiyi ölçmek amacıyla yirmili yaşlarındaki 23 genç erkek katılımcı üzerinde deneysel bir çalışma yürüttü. Katılımcılar sabah erken saatlerde, henüz hiçbir şey tüketmemişken laboratuvar ortamına alındı. Üç farklı gruba ayrılan deneklerden birinci gruba %90 kakao oranına sahip sıvı bitter çikolata, ikinci gruba %60 kakaolu sütlü çikolata koklatılırken, kontrol grubu olarak belirlenen üçüncü gruba ise yalnızca su verildi.
Koklama işleminin hemen ardından katılımcılar, alt vücut gücünü ve kas dayanıklılığını ölçen “leg extension” (bacak açma) egzersiz makinesine alındı. Yapılan performans testlerinde, egzersiz öncesinde bitter çikolata koklayan sporcuların, su koklayan kontrol grubuna kıyasla tam 18 tekrar daha fazla yapabildiği saptandı. Sütlü çikolata koklayan grupta ise bu artış 9 tekrar olarak kaydedildi.
BİTTER KOKUSU BEYNE “TOKLUK” SİNYALİ GÖNDERİYOR
Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, daha fazla ağırlık kaldıran ve daha yüksek sayıda tekrar yapan sporcuların, bu süreçte ekstra bir zorluk hissetmediklerini beyan etmesi oldu. Araştırma lideri Mohamed Nashrudin bin Naharudin, bu durumu “büyüleyici bir psikobiyolojik sonuç” olarak tanımlıyor.
Elde edilen verilere göre, bitter çikolatanın yoğun ve acımtırak kokusu, beyin tarafından yüksek kaloriye sahip, doyurucu bir gıdanın tüketildiği şeklinde algılanıyor. Bu algı sayesinde sindirim sistemi yemek beklentisiyle çalışmaya başlarken, vücut kendisini fiziksel olarak çoktan beslenmiş gibi hissediyor. Çalışmada bitter çikolata koklayan kişilerin egzersiz sonrasında kendilerini daha tok hissettikleri ve yemek yeme isteklerinin azaldığı görülürken, kokusu daha tatlı ve cazip gelen sütlü çikolatanın iştah üzerinde benzer bir baskılayıcı etki yaratmadığı belirlendi.
SPOR DÜNYASINDA YENİ BİR DÖNEMİN KAPISI ARALANIYOR
Bu bilimsel keşif, özellikle sabah saatlerinde aç karnına spor yapmayı tercih eden profesyonel ve amatör sporcular için büyük bir kolaylık sunuyor. Güncel veriler, sporcuların yaklaşık %38’inin yağ yakımını hızlandırmak ya da vücut kompozisyonunu korumak amacıyla sabah kahvaltısından önce antrenman yaptığını gösteriyor. Bunun yanı sıra, popüler beslenme protokollerinden aralıklı oruç (intermittent fasting) uygulayan bireyler de spor öncesinde gıda tüketemiyor.
Aç karnına yapılan ağır egzersizlerde yaşanan enerji düşüklüğünü engellemek ve dolu bir midenin yaratacağı fiziksel rahatsızlıktan kaçınmak isteyenler için sadece çikolata koklamak, pratik ve maliyetsiz bir çözüm sunuyor. Bilim insanları, bu etkinin sadece çikolatayla sınırlı kalmayabileceğini, kişinin aşina olduğu ve sevdiği diğer yoğun gıda kokularının da benzer psikobiyolojik mekanizmaları tetikleyerek fiziksel performansı yukarı taşıyabileceğini ifade ediyor.
